(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 194

॥ శ్రీః ॥
7.194. అధ్యాయః 194
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
దృర్యోధనచోదనయా కృపేణ ద్రోణవధం శ్రావితస్యాశ్వత్థాంనః కోపోదయః॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-194-0x(4776)(54090)
తతో ద్రోణే హతే రాజన్కురవః శస్త్రపీడితాః।
హతప్రవీరా విధ్వస్తా భృశం శోకపరాయణాః॥ 7-194-1(54091)
ఉదీర్ణాంశ్చ పరాందృష్ట్వా హర్షమాణాన్పునః పునః।
అశ్రుపూర్ణేక్షణాస్త్రస్తా దీనాస్త్వాసన్విశాంపతే॥ 7-194-2(54092)
విచేతసో హతోత్సాహాః కశ్మలాభిహతౌజసః।
ఆర్తస్వరేణ మహతా పుత్రం తే పర్యవారయన్॥ 7-194-3(54093)
వేషణ్ణవదనా దీనా వీక్షమాణా దిశో దశ।
అశ్రుకంఠా యథా దైత్యా హిరణ్యాక్షే పురా హతే॥ 7-194-4(54094)
స తైః పరివృతో రాజా త్రస్తైః క్షుద్రమృగైరివ।
అశక్నువన్నవస్థాతుమపాయాత్తనయస్తవ॥ 7-194-5(54095)
క్షుత్పిపాసాపరింలానాస్తే యోధాస్తవ భారత।
ఆదిత్యేనేవ సంతప్తా భృశం విమనసోఽభవన్॥ 7-194-6(54096)
భాస్కరస్యేవ పతనం సముద్రస్యేవ శోషణం।
విపర్యాసం యథా మేరోర్వాసవస్యేవ నిర్జయం॥ 7-194-7(54097)
అప్రేక్షణీయం తద్దృష్ట్వా భారద్వాజస్య పాతనం।
త్రస్తరూపతరా రాజన్కౌరవాః ప్రాద్రవన్భయాత్॥ 7-194-8(54098)
గాంధారరాజః శకునిస్త్రస్తస్త్రస్తతరైః సహ।
హతం రుక్మరథం శ్రుత్వా ప్రాద్రవత్సహితో రథైః॥ 7-194-9(54099)
వరూథినీం వేగవతీం విద్రుతాం సపతాకినీం।
పరిగృహ్య మహాసేనాం సూతపుత్రోఽపయాద్భయాత్॥ 7-194-10(54100)
రథనాగాశ్వకలిలాం పురస్కృత్య తు వాహినీం।
మద్రాణామీశ్వరః శల్యో వీక్షమాణోఽపయాద్భయాత్॥ 7-194-11(54101)
హతప్రవీరైర్భూయిష్ఠైర్ధ్వజైర్బహుపతాకిభిః।
వృతః శారద్వతోఽగచ్ఛత్కష్టంకష్టమితి బ్రువన్॥ 7-194-12(54102)
భోజనీకేన శిష్టేన కలింగారట్టబాహ్లికైః।
కృతవర్మా వృతో రాజన్ప్రాయాత్సుజవనైర్హయైః॥ 7-194-13(54103)
పదాతిగణసంయుక్తస్త్రస్తో రాజన్భయార్దితః।
ఉలూకః ప్రాద్రవత్తత్ర దృష్ట్వా ద్రోణం నిపాతితం॥ 7-194-14(54104)
దర్శనీయో యువా చైవ శౌర్యేణ కృతలక్షణః।
దుఃశాసనో భృశోద్విగ్నః ప్రాద్రవద్గజసంవృతః॥ 7-194-15(54105)
రథానామయుతం గృహ్య త్రిసాహస్రం చ దంతినాం।
వృషసేనో యయౌ తూర్ణం దృష్ట్వా ద్రోణం నిపాతితం॥ 7-194-16(54106)
గజాశ్వరథసంయుక్తో వృతశ్చైవ పదాతిభిః।
దుర్యోధనో మహారాజ ప్రాయాత్తత్ర మహారథః॥ 7-194-17(54107)
సంశప్తకగణాద్గృహ్య హతశేషాన్కిరీటినా।
సుశర్మా ప్రాద్రావద్రాజందృష్ట్వా ద్రోణం నిపాతితం॥ 7-194-18(54108)
గజాన్రథాన్సమారుహ్య వ్యుదస్య చ హయాంజనాః।
ప్రాద్రవన్సర్వతః సంఖ్యే దృష్ట్వా రుక్మరథం హతం॥ 7-194-19(54109)
త్వరయంతః పితౄనన్యే భ్రాతౄనన్యేఽథ మాతులాన్।
పుత్రానన్యే వయస్యాంశ్చ ప్రాద్రవన్కురవస్తదా॥ 7-194-20(54110)
చోదయంతశ్చ సైన్యాని స్వస్త్రీయాంశ్చ తథాఽపరే।
సంబంధినస్తథాఽన్యే చ ప్రాద్రవంత దిశో దశ॥ 7-194-21(54111)
ప్రకీర్ణకేశా విధ్వస్తా న ద్వావేకత్ర ధావతః।
నేదమస్తీతి మన్వానా హతోత్సాహా హతౌజసః॥ 7-194-22(54112)
ఉత్సృజ్య కవచానన్యే ప్రాద్రవంస్తావకా విభో।
అన్యోన్యం తే సమాక్రోశన్యైనికా భరతర్షభ॥ 7-194-23(54113)
తిష్ఠతిష్ఠేతి న చ తే స్వయం తత్రావతస్థిరే।
ధుర్యానున్ముచ్య చ రథాద్ధతసూతాత్స్వలంకృతాన్।
అధిరుహ్య హయాన్యోధాః క్షిప్రం పద్భిరచోదయన్॥ 7-194-24(54114)
ద్రమాణే తథా సైన్యే త్రస్తరూపే హతౌజసి।
ప్రతిస్రోత ఇవ గ్రాహో ద్రోణపుత్రః పరానియాత్॥ 7-194-25(54115)
తస్యాసీత్సుమహద్యుద్ధం శిఖండిప్రముఖైర్గణైః।
ప్రభద్రకైశ్చ పాంచాలైశ్చేదిభిశ్చ సకేకయైః॥ 7-194-26(54116)
హత్వా బహువిధాః సేనాః పాండూనాం యుద్ధదుర్మదః।
కథంచిత్సంకటాన్ముక్తో మత్తద్విరదవిక్రమః॥ 7-194-27(54117)
ద్రవమాణం బలం దృష్ట్వా పలాయనకృతక్షణం।
దుర్యోధనం సమాసాద్య ద్రోణపుత్రోఽబ్రవీదిదం॥ 7-194-28(54118)
కిమియం ద్రవతే సేనా త్రస్తరూపేవ భారత।
ద్రవమాణాం చ రాజేంద్ర నావస్థాపయసే రణే॥ 7-194-29(54119)
త్వం చాపి న యథా పూర్వం ప్రకృతిస్థో నరాధిప।
కర్ణప్రభృతయశ్చేమే నావతిష్ఠంతి పార్థివ॥ 7-194-30(54120)
అన్యేష్వపి చ యుద్ధేషు నైవ సేనాఽద్రవత్తదా।
కచ్చిత్క్షేమం మహాబాహో తవ సైన్యస్య భారత॥ 7-194-31(54121)
కస్పిన్నిదం హతే రాజన్రథసింహే బలం తవ।
ఏతామవస్థాం సంప్రాప్తం తన్మమాచక్ష్వ కౌరవ॥ 7-194-32(54122)
తత్తు దుర్యోధనః శ్రుత్వా ద్రోణపుత్రస్య భాషితం।
ఘోరమప్రియమాఖ్యాతుం నాశక్నోత్పార్థివర్షభః॥ 7-194-33(54123)
భిన్నా నౌరివ తే పుత్రో మగ్నః శోకమహార్ణవే।
బాష్పేణాపిహితో దృష్ట్వా ద్రోణపుత్రం రథే స్థితం॥ 7-194-34(54124)
తతః శారద్వతం రాజా సవ్రీడమిదమబ్రవీత్।
శంసాత్ర భద్రం తే సర్వం యథా సైన్యమిదం ద్రుతం॥ 7-194-35(54125)
అథ శారద్వతో రాజన్నార్తిమార్చ్ఛన్పునఃపునః।
శశంస ద్రోణపుత్రాయ యథా ద్రోణో నిపాతితః॥ 7-194-36(54126)
కృప ఉవాచ। 7-194-37x(4777)
వయం ద్రోణం పురస్కృత్య పృథివ్యాం ప్రవరం రథం।
ప్రావర్తయామ సంగ్రామం పాంచాలైరేవ కేవలం॥ 7-194-37(54127)
తతః ప్రవృత్తే సంగ్రమే విమిశ్రాః కురుసోమకాః।
అన్యోన్యమభిగర్జంతః శస్త్రైర్దేహానపాతయన్॥ 7-194-38(54128)
వర్తమానే తథా యుద్ధే క్షీయమాణేషు సంయుగే।
ధార్తరాష్ట్రేషు సంక్రుద్ధః పితా తేఽస్త్రముదైరయత్॥ 7-194-39(54129)
తతో ద్రోణో బ్రాహ్మమస్త్రం వికుర్వాణో నరర్షభః।
వ్యహనచ్ఛాత్రవాన్భల్లైః శతశోఽథ సహస్రశః॥ 7-194-40(54130)
పాండవాః కేకయా మాత్స్యాః పాంచాలాశ్చ విశేషతః।
సంఖ్యే ద్రోణరథం ప్రాప్య వ్యనశన్కాలచోదితాః॥ 7-194-41(54131)
సహస్రం నరసింహానాం ద్విసాహస్రం చ దంతినాం।
ద్రోణో బ్రహ్మాస్త్రయోగేన ప్రేషయామాస మృత్యవే॥ 7-194-42(54132)
ఆకర్ణపలితశ్యామో వయసాఽశీతిపంచకః।
రణే పర్యచరద్ద్రోణో వృద్ధః షోడశవర్షవత్॥ 7-194-43(54133)
క్లిశ్యమానేషు సైన్యేషు వధ్యమానేషు రాజసు।
అమర్షవశమాపన్నాః పాంచాలా విముఖాఽభవన్॥ 7-194-44(54134)
తేషు కించిత్ప్రభగ్నేషు విముఖేషు సపత్నజిత్।
దివ్యమస్త్రం వికుర్వాణో బభూవార్క ఇవోదితః॥ 7-194-45(54135)
స మధ్యం ప్రాప్య పాండూనాం శరరశ్మిః ప్రతాపవాన్।
మధ్యం గత ఇవాదిత్యో దుష్ప్రేక్ష్యస్తే పితాఽభవత్॥ 7-194-46(54136)
తే దహ్యమానా ద్రోణేన సూర్యేణేవ విరాజతా।
దగ్ధవీర్యా నిరుత్సాహా బభూవుర్గతచేతసాః॥ 7-194-47(54137)
తాందృష్ట్వా పీడితాన్బాణైర్ద్రోణేన మధుసూదనః।
జయైషీ పాండుపుత్రాణామిదం వచనమబ్రవీత్॥ 7-194-48(54138)
నైష జాతు నరైః శక్యో జేతుం శస్త్రభృతాం వరః।
అపి వృత్రహణా సంఖ్యే రథయూథపయూథపః॥ 7-194-49(54139)
తే యూయం ధర్మముత్సృజ్య జయం రక్షత పాండవాః।
యథా వః సంయుగే సర్వాన్న హన్యాద్రుక్మవాహనః॥ 7-194-50(54140)
అశ్వత్థాంని హతే నైష యుధ్యేదితి మతిర్మమ।
హతం తం సంయుగే కశ్చిదాఖ్యాత్వస్మై మృషా నరః॥ 7-194-51(54141)
ఏతన్నారోచయద్వాక్యం కుంతీపుత్రో ధనంజయః।
అరోచయంస్తు సర్వేఽన్యే కృచ్ఛ్రేణ తు యుధిష్ఠిరః॥ 7-194-52(54142)
భీమసేనస్తు సవ్రీడమబ్రవీత్పితరం తవ।
అశ్వత్థామా హత ఇతి తం నాబుధ్యత తే పితా॥ 7-194-53(54143)
స శంకమానస్తన్మిథ్యా ధర్మరాజమపృచ్ఛత।
హతం వాఽప్యహతం వాఽఽజౌ త్వాం పితా పుత్రవత్సలః॥ 7-194-54(54144)
తమతథ్యభయే మగ్నో జయే సక్తో యుధిష్ఠిరః।
అశ్వత్థామానమాయోధే హతం దృష్ట్వా మహాగజం॥ 7-194-55(54145)
భీమేన గిరివర్ష్మాణం మాలవస్యేంద్రవర్మణః।
ఉపసృత్య తదా ద్రోణముచ్చైరిదమువాచ హ॥ 7-194-56(54146)
యస్యార్థే శస్త్రమాదత్సే యమవేక్ష్య చ జీవసి।
పుత్రస్తే దయితో నిత్యం సోశ్వత్థామా నిపాతితః॥ 7-194-57(54147)
శేతే వినిహతో భూమౌ వనే సింహశిశుర్యథా॥ 7-194-58(54148)
జానన్నప్యనృతస్యాథ దోషాన్స ద్విజసత్తమం।
అవ్యక్తమబ్రవీద్రాజా హతః కుంజర ఇత్యుత॥ 7-194-59(54149)
స త్వాం నిహతమాక్రందే శ్రుత్వా సంతాపతాపితః।
నియంయ దివ్యాన్యస్త్రాణి నాయుధ్యత యథా పురా॥ 7-194-60(54150)
తం దృష్ట్వా పరమోద్విగ్నం శోకాతురమచేతసం।
పాంచాలరాజస్య సుతః క్రురకర్మా సమాద్రవత్॥ 7-194-61(54151)
తం దృష్ట్వా పరమోద్విగ్నం శోకాతురమచేతసం।
దివ్యాన్యస్త్రాణ్యథోత్సృజ్య రణే ప్రాయముపావిశత్॥ 7-194-62(54152)
తతోఽస్య కేశాన్సవ్యేన గృహీత్వా పాణినా తదా।
పార్షతః క్రోశమానానాం వీరాణామచ్ఛినచ్ఛిరః॥ 7-194-63(54153)
న హంతవ్యో న హంతవ్య ఇతి తే సర్వతోఽబ్రువన్।
తథైవ చార్జునో వాహాదవరుహ్యైనమాద్రవత్॥ 7-194-64(54154)
ఉద్యంయ త్వరితో బాహుం బ్రువాణశ్చ పునఃపునః।
జీవంతమానయాచార్యం మావధీరితి ధర్మవిత్॥ 7-194-65(54155)
తథా నివార్యమాణేన కౌరవైరర్జునేన చ।
హత ఏవ నృశంసేన పితా తవ నరర్షభ॥ 7-194-66(54156)
సైనికాశ్చ తతః సర్వే ప్రాద్రవంత భయార్దితాః।
వయం చాపి నిరుత్సాహా హతే పితరి తేఽనఘ॥ 7-194-67(54157)
సంజయ ఉవాచ। 7-194-68x(4778)
తచ్ఛ్రుత్వా ద్రోణపుత్రస్తు నిధనం పితురాహవే।
క్రోధమాహారయత్తీవ్రం దండాహత ఇవోరగః॥ 7-194-68(54158)
తతః క్రుద్ధో రణే ద్రౌణిర్భృశం జజ్వాల మారిష।
యథేంధనం మహత్ప్రాప్య ప్రాజ్వలద్ధవ్యవాహనః॥ 7-194-69(54159)
తలం తలేన నిష్పిష్య దంతైర్దంతానుపాస్పృశత్।
నిఃశ్వసన్నురగో యద్వల్లోహితాక్షోఽభవత్తదా॥ ॥ 7-194-70(54160)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి నారాయణాస్త్రమోక్షపర్వణి పంచదశదివసయుద్ధే చతుర్నవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 194 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.